Tuyên truyền - Huấn luyện

08/08/2020

CÔNG TÁC HUẤN LUYỆN, PHỔ BIẾN KIẾN THỨC AN TOÀN VỆ SINH LAO ĐỘNG CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG KHÔNG CÓ HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG

Theo Luật An toàn vệ sinh lao động, huấn luyện an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ) là một trong những nội dung bắt buộc của công tác bảo hộ lao động nhằm cung cấp kiến thức, rèn luyện các kỹ năng, giúp người sử dụng lao động chủ động xây dựng, triển khai kế hoạch, biện pháp ATVSLĐ và người lao động biết cách thực hành ATVSLĐ, xử lý những tình huống trong quá trình sản xuất.

1. Hội KHKT An toàn vệ sinh lao động với công tác huấn luyện ATVSLĐ

Theo Luật An toàn vệ sinh lao động, huấn luyện an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ) là một trong những nội dung bắt buộc của công tác bảo hộ lao động nhằm cung cấp kiến thức, rèn luyện các kỹ năng, giúp người sử dụng lao động chủ động xây dựng, triển khai kế hoạch, biện pháp ATVSLĐ và người lao động biết cách thực hành ATVSLĐ, xử lý những tình huống trong quá trình sản xuất.

 

Công tác thông tin tuyên truyền, huấn luyện, phổ biến kiến thức về ATVSLĐ là một trong những hoạt động rất phù hợp với tôn chỉ, mục đích, chức năng, nhiệm vụ của Hội KHKT An toàn vệ sinh lao động Việt nam( Hội), đồng thời cũng là thế mạnh của Hội với nhiều cán bộ quản lý, chuyên gia giỏi về ATVSLĐ có thể đóng góp tốt cho đất nước. Nhiều hoạt động trong lĩnh vực này đó được tiến hành cú kết quả tốt. Trong những năm qua, Hội đã tổ chức được hàng trăm lớp huấn luyện về ATVSLĐ cho cán bộ quản lý, NSDLĐ, NLĐ và An toàn vệ sinh viên, với hàng ngàn học viờn. Hội đã biên soạn nhiều tập bài giảng có chất lượng phục vụ công tác huấn luyện.

          Riêng trong năm 2016, Hội đã phối hợp với Cục An toàn lao động và một số địa phương như: Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng, Lâm Đồng tổ chức 12 lớp huấn luyện ATVSLĐ cho giảng viên của các đơn vị huấn luyện và các doanh nghiệp(theo tinh thần NĐ 44 của Chính phủ) và một số lớp huấn luyện cho người lao động.

Tại các lớp huấn luyện, các học viên được cung cấp kiến thức, rèn luyện các kỹ năng, giúp người sử dụng lao động chủ động xây dựng, triển khai kế hoạch, biện pháp ATVSLĐ và người lao động biết cách thực hành ATVSLĐ, xử lý những tình huống trong quá trình sản xuất. Trang bị mục đích, ý nghĩa công tác ATLĐ, VSLĐ; những quy định của pháp luật về ATVSLĐ như quyền, nghĩa vụ của người sử dụng lao động và người lao động trong việc chấp hành quy định về ATVSLĐ; chính sách, chế độ bảo hộ lao động đối với người lao động; huấn luyện xây dựng hệ thống quản lý ATVSLĐ trong các doanh nghiệp; phương pháp xây dựng, triển khai kế hoạch, biện pháp ATVSLĐ, xây dựng nội quy ATLĐ; các yếu tố nguy hiểm, có hại gây tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và các biện pháp cải thiện điều kiện lao động; những kiến thức cơ bản về kỹ thuật ATLĐ, VSLĐ; phương pháp tự kiểm tra ATVSLĐ, khắc phục những thiếu sót, hạn chế, các nguy cơ mất ATVSLĐ tại cơ sở; cách xử lý tình huống và các phương pháp sơ cứu người bị tai nạn lao động… Qua đó, giúp các doanh nghiệp cũng như người lao động nâng cao nhận thức về vấn đề này.

2.  Công tác huấn luyện ATVSLĐ cho người lao động làm việc không có hợp đồng lao động

Hiện nay, nước ta có khoảng 60% lực lượng lao động đang làm việc trong khu vực không có quan hệ lao động. Trong đó có lao động nông nghiệp và lao động tự do.  Mở rộng phạm vi điều chỉnh của Luật tới các đối tượng người lao động làm việc trong khu vực này đồng nghĩa với trách nhiệm và nội dung hoạt động của các cơ quan quản lý nhà  nước, các cán bộ làm công tác ATVSLĐ sẽ nhiều hơn, rộng hơn và vì thế vai trò của các tổ chức chính trị xã hội và xã hội nghề nghiệp trong công tác ATVSLĐ là rất lớn.

Bên cạnh lao động nông nghiệp, ở các thành phố lớn, khu vực  không có quan hệ lao động có đóng góp quan trọng trong phát triển kinh tế, họ cung cấp dịch vụ, tham gia sản xuất trong tất cả các ngành nghề. Ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, khu vực kinh tế không có quan hệ lao động vẫn dẫn đầu trong việc cung cấp việc làm, chiếm 32% tổng số việc làm ở Hà Nội và 34% tổng số việc làm tại TP Hồ Chí Minh.

Theo một thống kê,  90% người lao động không có hợp đồng lao động (khoảng 38 triệu người) không có bất kỳ chứng chỉ tay nghề nào và chỉ có 15,7% tốt nghiệp THPT trở lên. Thu nhập từ công việc thường thấp và không ổn định, trung bình 2,2 – 2,5 triệu đồng/người/ tháng(khu vực nông nghiệp còn thấp hơn). Thời gian làm việc bình quân 47,3 giờ/tuần. Vì thế việc tổ chức các lớp huấn luyện ATVSLĐ cho khu vực này không hề đơn giản.

Một thực tế tồn tại là  người lao động trong khu vực này hầu như không có nhận thức về công tác ATVSLĐ. Nguyên nhân là do họ chưa được ai hướng dẫn, tư vấn tận tình, chu đáo về ATVSLĐ. Nhà nước cũng chưa đầu tư thỏa đáng cho việc bảo vệ nguồn lao động khu vực này.

Một khó khăn nữa trong việc nâng cao nhận thức ATVSLĐ cho người lao động không có hợp đồng lao động  là nếu khu vực có QHLĐ hầu như chỉ có một độ tuổi là trong tuổi lao động thì khu vực không có QHLĐ gồm cả ba độ tuổi (trước tuổi lao động, trong tuổi lao động, và trên tuổi lao động), có nhận thức và cách tiếp thu kiến thức khác nhau nên phương thức huấn luyện không giống như trong khu vực doanh nghiệp được. Ngoài ra, tại mỗi địa phương cũng có hai dạng chủ yếu; một là lao động cá nhân, từng người tự làm việc theo yêu cầu cuộc sống của mình; hai là tập thể lao động. Theo quy mô và phân chia một cách tương đối thì tập thể lao động cũng có thể chia làm hai loại, một là HTX (như HTX tiểu công nghiệp, thủ công nghiệp, HTX nghề biển, HTX vận tải... Các HTX có Ban quản lý gần giống như Ban Giám đốc doanh nghiệp); hai là tổ đổi công, tổ sản xuất và hộ gia đình sản xuất.Vì thế việc tổ chức các lớp huấn luyện cho khu vực này không thể theo cách như tại khu vực có quan hệ lao động, mà phải lồng ghép với các chương trình chung trong các sinh hoạt cộng đồng.

Để có thể huấn luyện ATVSLĐ cho người lao động khu vực không có quan hệ lao động, Hội đã lên kế hoạch trong năm 2017 như sau:

-         Phối hợp với Mặt trận tổ quốc VN để lồng ghép việc huấn luyện ATVSLĐ và BVMT cho người lao động nông nghiệp  vào chương trình xây dựng nông thôn mới (8,9/2017)

-         Dưới sự hỗ trợ của Liên hiệp các hội KHKTVN tổ chức huấn luyện cho người lao động trong các làng nghề như cơ khí, TTCN (dự kiến vào tháng 6,7/2017).

-         Biên soạn và phát hành cuốn sách hướng dẫn về ATVSLĐ cho người lao động trong các hợp tác xã tiểu thủ công nghiệp (12/2017).

-         Phối hợp với cục ATLĐ trong các lớp huấn luyện về ATVSLĐ cho người lao động trong khu vực không có quan hệ lao động.

3. Những nội dung sẽ triển khai trong thời gian tới nhằm đẩy mạnh công tác tuyên truyền, huấn luyện ATVSLĐ của Hội KHKT ATVSLĐ VN

Công tác tuyên truyền, huấn luyện ATVSLĐ được lựa chọn là một trong những nội dung chính trong hoạt động  của Hội KHKT ATVSLĐ VN. Vì thế trong thời gian tới, Hội tập trung vào những nội dung chính như sau:

-         Củng cố và tăng cường năng lực cho đơn vị tư vấn tuyên truyền, huấn luyện của Hội để chủ động tham gia công tác huấn luyện cho 4 nhóm đối tượng theo NĐ 44/2016/NĐ-CP.

-         Tập hợp các chuyên gia biên soạn và xuất bản các tài liệu tập huấn cho người huấn luyện ATVSLĐ, đặc biệt trong đó có giáo trình về kỹ năng huấn luyện ATVSLĐ.

-         Biên soạn và xuất bản tài liệu phổ biến kiến thức ATVSLĐ và BVMT cho các làng nghề.

-         Biên soạn một số tờ rơi bằng hình ảnh về ATVSLĐ cho nông dân và người lao động khu vực không có quan hệ lao động.

-         Phối hợp với Cục ATLĐ xây dựng chuyên san về ATVSLĐ.

-         Tham gia đào tạo ATVSLĐ trong các trường đại học và hướng dẫn học viên cao học, nghiên cứu sinh.

 

Với việc ra đời Luật ATVSLĐ và chủ trương xã hội hóa công tác ATVSLĐ của Đảng và nhà nước ta, trong thời gian tới Hội ATVSLĐVN sẽ phải cố gắng rất nhiều để góp phần với các cơ quan quản lý nhà nước, các viện nghiên cứu và trường đại học làm tốt công tác ATVSLĐ nhằm bảo vệ và chăm sóc sức khỏe cho người lao động.

GS.TS. Lê Vân Trình Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật ATVSLĐ Việt Nam